Birdman or unexpected Virtue of Ignorance

მაიკლ კიტონი, რომელიც კინოსამყარში მის მიერ განსახიერებული ბეთმენის როლითაა ცნობილი ალეხანდრო გონზალეზ ინიარიტუს შავ კომედიაში ასახიერებს რიგან ტომსონს, რომელსაც მთელი მსოფლიო ბერდმენის როლით იცნობს. როდესაც მსახიობს ინიარიტუმ სცენარი გაუგზავნა წასაკითხად, ისიც აღნიშნა, რომ კიტონი მასში აუცილებლად აღმოაჩენდა პარალელებს საკუთარ ბიოგრაფიასთან.

Birdman5birdman-alejandro-gonzc3a1lez-ic3b1c3a1rritubird

რიგან ტომსონს წლების წინ განასახიერა სუპერგმირი, ჩიტის კოსტუმშ გამოწყობილი, ზებუნებრივი ძალებით დაჯიდლოვებული პერსონაჟი. ბლოკბასტერმა მას მსოფლიო აღიარება და დიდი ფინანსური მოგება მოუტანა. მილიონობით ფანისთვის ასაკში შესული რიგან ტომსონი კვლავ ჩიტის ფორმაშ გამოწყობილი გმირია.

ასაკშ შესული ტომსონი თითქოს არც არსებობს, ის ფუჭი მსახიობია, რომელმაც ჰოლივუდური დიდების დღეები უკან მოიტოვა. აწმყოში კი საშველს ბროვეიზე ეძებს. თეატრალური დადგმა მისი ლეგენდარული დაბრუნება უნდა იყოს, მისი ახალი სახე სერიოზული, პატივსაცემი მსაიხობის და რეჟისორის ამპლუაში. სწორედ ამიტომ რიგან ტომპოსონი წერს, დგავს და თამაშობს რეიმონდ კარვერის მოთრხობას სახელწოდებით „რაზე ვსაუბრობთ როცა სიყვარულზე ვსაუბრობთ“.

ბერდმენი სატირაა, რომელიც საუკეთესოდ აშარჟებს თანამედროვე პოპკულტურას. ერთი საშალო მსაიხობის კოშმარი, რომელსაც სურს სუპერგმირის იმიჯი ერთხელ და სამუდამოდ მოიშოროს გახდეს ხელოვანი, ჭეშმარიტი მსაიხობი, რომლის ნამუშევრებსაც კრიტიკოსები სრული სერიოზულობით ეკიდებიან. საკუთარი დადმისტის იდეალური სამსახიობო ანსამბლის ძებნა რიგან ტომსონს მაიკლთან ახვედრებს. ედვარდ ნორტონის მიერ განსაკუთრებით შთამბეჭდავად შექმნილი მაიკლი სცენაზე რეალიზმის მომხრეა, თვლის, რომ თამაშის ეს მანერა სპექტაკლს სხვა მასშტაბებს შესძენს და მაყურებელსაც ბევრად მეტად მოხიბლავს.

ბრიდმენის ირონია მის თითოულ სცენაში და თითოულ პერსონაჟში იკითხება. რეჟისორი თანამედროვე პოპკულტურის იკონურ სახეებსაც იყენებს საკუთარი სათქმელის კიდევ უფრო ხაზაგასასმელად. მაგალითად ჯერემი რენერი  ან რობერტ დაუნი ჯუნიორი, რომელიც შეიძლება ითქვას რომ რიგან ტომსონის პროტოტიპია, მსახიობი რომელსაც ყველაზე კარგად ბერდმენის მსგავსად რკინის კაცის როლით იცნობენ. რიგან ტომსონი ალბათ უფრო კრებითი სახეა ყველა იმ მსაიხობისა, რომელმაც ერთხელ მაინც განასახიერა სუპერგმირი და თაყვანისმცემელთა ტვინებშიც საბოლოოდ სწორედ სპეციალურ კოსტუმში გამოწყობილი სამყაროს მხსნელის სახით ჩაიბეჭდა.

რა მჭირს , რატომ არავის ვუყვარვარ?-ამბობს რიგან ტომსონის პერსონაჟი სპექტაკლში მოგვიანებით კი იგივე კითხავს უკვე თავად სვავს. ბირდმენის ფორმაშ გამოწყობილი საკუთარი ალტერ ეგოც მოსვენებს არ აძლევს და სთავაზობს მისცეს ხალხს ის რაც მათ ყველაზე მეტად მოსწონთ.

მიეცი ხალხს ის რაც შენგან სურთ, გააცოცხლე ძველმოდური აპოკალიპტური პონრო, შექმენი ბერდმენი ფენიქსის აღზევება, უამრავი მაყურებელი, მსოფლიო კინოთეატრები და მილიარდობით მოგება გარანტირებული გექნება, გადაარჩინე ადამიანები საცოდავი, მოსაწყენი ცხოვრებისტგან-მაყურებელს მოსწონს ექშენი, ბლოკბასტერები და სუპერმიგრები. არავის სჭირდება შენი დეპრესიული ფილოსოფიური სისულელეები სცენიდან-რიგენ ტომსონს ბირდმენის იკონურ კოსტუმში გამოწყობილი ალტერ ეგო.

რიგენ ტომსონი ომოარიტუს ფილმში არ არის კლასიკური პროტაგონისტი, ის უფრო შარჟია, რომელზეც მაყურებელი უფრო იცინის ვიდრე თანაგრძნობა უჩნდება.

ალეხანდრო გონზალეზ ინიარიტუ თეატრალურ კულისებთან ერთად მსახიობის ქაოტურ ტვინის ლაბირინთში გამოგზაურებთ. გენიალური ემანეულ ლუბეცკის საოპერატორო ხელოვნება კი ფილმის ჩანაფიქრს იდეალურად ეხმიანება. რეჟისორის ჩანაფიქრით ფილმის ყურებისას მაყურებელს უნდა შექმნოდა განცდა, რომ ის მთლიანი ორსაათიანი უწყვეტი კადრითაა გადაღებული. თეატრი როგორც  ცოცხალი ორგანიზმი, სადაც მოვლენათა ჯაჭვი არასდროს წყდება სწორედ ამ განცდას ტოვებს ფილმის გადაღების მანერა.

თითოული სცენის შექმნა მთელი გადამღები ჯგუფისტვის ნამდვილი გამოწვევა იყო, თუმცა ბერდმენში ყველაზე რთული თაიმს სქვერზე მაიკლ კიტონის გადაღება იყო, ქვედა საცვალშ გამოწყობილ მსახიობს ჩანაფიქრის მიხედვით ბერდმენის უამრავ ფანს შორის უნდა გაეკვლია გზა. ფილმის შექმნელებს არ ჰქონდათ უფლება თაიმსქვერი გადაღებისთვის გადაეკეთატ და არც იმდენი ფინანსები, რომ მასიური კადრებისთვის ზედმეტი მსახიობები მოეწვიათ, ასე რომ მათ გარისკეს და ფილმში ადგილზე რეალურად მყოფი ადამიანები გადაიღეს. უამრავი საფრთხის წინაშე აღმობჩდნით, გვეშინოდა დაცვის, ასევე იყო საშიშროება, რომ სცენის რომელიმე მონაწილე კამერაში შემოიხედავდა, არადა ეს ერთი დიდი სცენა უნდა ყოფილიყო და თუ ის ჩავარდებოდა ჩვენ უბრალოდ ვეღარ შევცვლიდით და მისი ამ სახით დატოვება მოგვიწევდა ფილმში-ამბობს ინიარიტუ. იმისთვის, რომ სცენა გადაეღოთ თაიმსქუერზე მხოლოდ ოპერატორი ემანუელ ლუბეცკი, ბუმერი ციფრული დიზაინის ტექნიკოსი იმყოფებოდნენ. 8 ასისტენტი კი თაიმს სქუერზე შეკრებილი ხალხის ჯგუფში იყვნენ გარეული რათა ექსცესებს არ ჰქონოდა ადგილი. საკუთარი სმარტფონით იღებდა სცენას ალეხანდრო ინიარიტუ, რომელიც ხალხთან ერთად იდგა. იმისათვის, რომ მასიურ სცენებში მონაწილე ადამიანებს კამერისტის ყურადღება არ მიექციათ ინიარიტუმ დრამერი დაიქირავა, რომელიც სცენის გადაღებისას უკავრდა. ყველა ტურისტს სურდა დრამერისთვის შეეხედა, რადგანაც ნახევრად შიშველი ადამინი თაის სქუერზეც ადრეც უნახავთ-ამბობს ინიარიტუ. ამ სცენის გადაღებისას შეგვეძლო გასაოცარი ადამიანი ობობა ორისთვის შექმნილი თაიმს სქვერის ანალოგი გადასაღები მოედანი გამოგვეყენებინა ადამიანები კი გრაფიკის საშუალებით შეგვექმნა, მაგრამ ეს ძლიან ხელოვნური იქნებოდა-ამბობს რეჟსორი. იმისთვის რომ სცენა გადაეღოთ კიდევ ერთი რამ იყო საჭირო, ყველა იმ ბრენდის ნებართვა, რომლის რეკლამაც იმ დროს თაიმს სქვერზე დამონატაჟებულ მონიტორებზე გადიოდა. რთული გადაღებების საბოლოო შედეგი კი არის შთამბეჭდავი გასაოცარი სცენა, რომელსაც თვალს ნამდვილად ვერ მოსწყვეტთ.

თითოული მსახიობის პერფორმანსი გასაოცარია. მაიკლ კიტონის ბრძოლა საკუთარ ალტერ ეგოსთან და კოლეგებისგან თუ კრიტიკოსებისგან აუღიარებლობით გაწამებული სახით ის საზოგადო სახეს ქმნის, თუმცა არამხოლოდ მსახიობის მასთან პარალელის გავლება ნებისმიერი პროფესიის ადამიანს შეუძლია, სწორედ ეს იყო ალეხანდროს ჩანაფიქრი ეჩვენებინა თუ რა ემართება ადამიანს, რომელიც რაღაც ასაკში არ ცხოვრობს ისე და არ წარმოადგენს იმას რაც ახალგაზრდობაშ სურდა, რომ ყოფილიყო რა ხდება მაშინ როდესაც საკუთარ მომავალზე წარმოდგენილი ოცნებები იმსხვრევა და რეალობა რადიკალურად განსხვავებულია.

ალეხანდრო გონსალეს ინიაროტუ- ვფიქრობ , რომ კომედია ტრაგედიის სახეცვლილი ფორმაა, ის რაც რიგანს დაემართა ეს ერთგვარი ტრაგედიაა, მაგრამ მე მინდოდა ეს ყველაფერი უკუღმა წარმომეჩინა, მიდგომაც ამ ისტორიისადმი სწორედ ასეთი გვქონდა. ვეცადეთ იუმორი და სიტუაცია სცენარში ასახული მოვლენებისთვის მიგვესადაგებინა. მე მგონი ცხოვრებაშიც ასეა შეიძლება რაღაც მოვლენა იყოს ტრაგიკული, შეიძლება იგივე მოვლენა კომიკურად აღიქვა. ეს ყველაფერი იმაზეა დამოკიდებული თუ როგორ მიუდგები ერთიდაიგივე მოვლენას

რიგანს  ეშინია, რომ თუ ის და ჯორჯ ქლუნი ერთ ავიაკატასტროფაშ მოყვებიან მას არავინ ახსენებს და პრესის პირველ ფურცლებს მისი სახელგანთქმული კოლეგა დაიკავებს, სურს იყოს ხელოვანი, მაგრამ რეალურად ისიც იცის რომ ჩვეულებრივი ხელმოცარულია. არც მამად ვარგოდა და ვერც ჭეშმარიტ ხელოვანობას მიაღწია. შვილის მუდმივად საყვადურით აღსავსე თვალები კი მონოლოგი კი ამაში საბოლოოდ არწმუნებს. ემა სთოუნი რიგან თომსონის შვილს თამაშობს, საკუთარი შთამბეჭდავი პერფორმანსის წყალობით ემა სთოუნი ამერიკის უმაღლესი კინოაკადემიის რჩეულ ხუთეულში მოხვდა, ის წელს საუკეთესო მეორეხარისხოვანი ქალი მსახიობის კატეგორიაში ოსკარისთვის იბრძოლებს.

მაიკლ კიტონი-ფილმს იმდენი შრე აქვს და თითოული შრე კიდევ თავის თავში რამდენიმე შრეს აერთიანებს. ალეხანდრომ თავის გარშემო თავისი საქმის ნამდვილი ვარსკვლავები შეკრიბა. ალეხანდრო გასაოცარი რეჟისორია. რიგან ტომსონის ცხოვრება რაღაცით გავს ჩემსას, მე ყოველთვის მინდოდა ასეთ ფილმში მეთამაშა, ასეთი პერსონაჟ შემექმნა. ასეტი ფილმით მსურდა განაცხადი გამეკეთებინა, მემუშავა ასეთი დონის ადამიანებთან , როდესაც ალეხანდროსნაირ ადამიანებთან მუშაობას იწყებ უკან დასაბრუნებელი გზა აღარ არსებობს. თავიდან ცოტა გეშინია, არ იცი სადამდე მიხვალ, მაგრამ ალეხანდრო ყოველთვის ძალიან სწორ მიმართულებას იძლევა. ამის შემდეგ კი გინდა ამ ყველაფრის ნაწილი იყო და შიშისაც აღარ გეშინია.

ემა სტოუნი-რიგანს ძალიან უნდა საკუთარი ადგილი დაიკავოს, იყოს ადეკვატური თანამედროვე სამყაროსთან. ჩემი პერსონაჟი სემი მას უხსნის სოციალური მედიის მნიშვნელობას, რომელსაც ის ასე ჯიუტად უარყოფს. ძალიან შეიცვალა ცნობილი ადამიანებისადმი მიდგომა თანამედროვე ეპოქაში და რიგანს ეს არ ესმის, რადგანაც როცა ის პოპულარული იყო მსგავსი არაფერი ხდებოდა. რიგანი ამ ყველაფრის იგნორირებით ცდილობს იყოს პატივსაცემი, ღირსეული მსახიობი. ამ დროს კი ის ყველას თავში ბლოკბასტერის ვარსკვლავად რჩება, ჩემი პერსონაჟი კი მის დამოკიდებულებას მუდმივად აკრიტიკებს

ედვარდ ნორტონისთვის ნიუ იორკის თეატრი კარგად ნაცნობი თემაა, მან კარიერა სწორედ თეატრალური დადგმებით აიწყო. ინიარიტუს ფილმში კი მსაიხობს თამაშობს, რომელსაც სურს წაშალოს ზღვარი მაყურებელსა და მსახიობებს შორის , სურს დაამკიდროს ჰიპერ რეალიზმი და სცენაზე გათამაშებული თითოული აქტი ნამდვილი იყოს. ედარდ ნორტონი ოსკარისთვის საუკეთესო მეორეხარისხოვანი მამაკაცი მსახიობის კატეგორიაშ იბრძვის.

ედვარდ ნორტონი-სანამ გადაღებების დავიწყებდით, ა;ეხანდრომ გვითხრა, რომ ეს ფილმი არ უნდა ყოფილიყო მხოლოდ მსახიობებზე,ხელოვანებზე. არამედ ეს ისტორია ყველასთვის ახლობელი უნდა ყოფილიყო და ის უნდა მორგებოდა, ექიმსაც,პოლიტიკოსსაც და იურისტსაც.ჩემი აზრით ეს არის ფილმი იმ წუთებზე როცა გრძნობ რომ ძალიან შორს წახვედი იმ კეთილშობილი წარმოდგენისგან, რაც საკუთარ თავზე გქონდა ცხოვრების ადრეულ ეტაპზე. შეიძლება ითქვას რომ ეს ერთგავრი საშუალო ასაკის კრიზისია, რომელიც თითქმის ყველა ადამიანის ცხოვრებაშ დგება. ალეხანდროს სურდა ეჩვენებინა, რომ ახალგაზრდობაშ ყველას აქვს საკუთარ თავზე ოცნებები, როგორი იქნებიან, როგორი იქნება მათი ცხოვრება და ყოველთვის ფიქრობ, რომ ეს ცხოვრება ძალიან ღირსეული იქნება, მაგრამ როცა აღწევ ამ ასაკს და ხვდები, რომ შენი ცხოვრება წარმოდგენილისგან განსხვავდება ეს ძალიან მძიმე ექზისტენციალური კრიზისის მიზეზი შეიძლება გახდეს. 

ბევრი კრიტიკოსი ფიქრობს, რომ ოსკარს წლის საუკეთესო ფილმის კატეგორიაში სწორედ ბრიდმენი მიიღებს, გამარჯვებს საუკეთესო მსახიობი მამაკაცის კატეგორიაშიც სწორედ ბირდმენის ვარსკვლავს მაიკლ კიტონს წინასწარმეტყველებენ.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s